Özet: Antik çağlarda bu taş alet ve silah yapımında kullanıldı. Ve ayrıca birçok yıldır süs taş ve değerli taş olarak kullanıldı. Bu taşın tüm çeşitleri dekoratif amaçlı büyüleyici oyulmuş parçalar yapmak için idealdir. Tek bir taştan yapılan insan ve hayvanların heykelleri sosyetenin zengin bir kesimi tarafından çok değerli bulunmaktadır.

Kristal kuartz, ismi iki farklı sözcükten türetilmiştir. Kelime kristal Yunanca kelime “krystallos” dan, yani “buz”  kuvars ise Sakson kelime  olan çapraz damar cevheri anlamına gelen “querklufterz” den türetilmiştir. Yunan mitolojisinde Kuartz kristali şeklini isminden dolayı buzdan aldığına inanılır. Bu cevher evliliğin 15. yıldönümünün sembolik taşıdır.

Birçok çeşitleri bulunur. Satın alma sırasında alıcının kuartz hakkındaki genel bilgilerden ve değişik biçimlerinden haberdar olması gerekir. Bu yazı daha geniş açıdan kuartzı ele alıcak ve kuvars hakkında gerekli detayları sunacaktır. Aynı zamanda bir satın alma rehberi olarak hareket edecek ve akılcı bir satın alma işlemini gerçekleştirmenize destek olacaktır. Bütün genel karakteristik özellikleri 4 C si, oluşumu, korunması, kullanımı v.b. özellikleri ele alınmıştır.

Çeşitleri - İki geniş kategoriye ayrılmıştır. Makro kristal ve Kriptokristalin. Makro kristalin büyük kristallerdir kolayca çıplak göz tarafından görülebilir. Bu çeşitteki birkaç isim Ametist, Citrine, Kaya kristali, Dumanlı kuvars, Pembe kuvars dir. Kriptokristalin kristaller doğasında çok ufak olduğu için ancak mikroskop aracılığıyla görülebilir. Kalsedon, akik, oniks, akik, Jasper ve kantaşı bu çeşitlilikte birkaçıdır. Her iki formda süslü ve değerli taşların yaygın bir biçimidir.

Rengi – Birçok muhtelif rengi vardır, ancak asıl rengi temiz taş için renksizdir. Renksiz kuvars kaya kristali olarakta bilinir. Kuartzın farklı çeşitleri farklı renklerde meydana gelir mesela kriptokristalin kristalleri çok renkli meydana gelir. Birkaç diğer renkli çeşitleride ametist mor, kuvars pembe, sütlü kuvars beyaz / bulutlu gri ve dumanlı kuvars kahverengi / siyah / gri.

Kesim – Kuartz birçok şekilde ve stilde kesilebilen çok sert ve dayanıklı bir taştır. Kesiciler taşlara yapacakları mücevher tasarımına bağlı olarak bir yaratıcı kesim verir. Bazı genel şekilleri yuvarlak, oval, markiz, kare, prenses kesim, damla ve birçokları. Boncuklar da kaba halinden yapılırlar yuvarlak, oval ve barok gibi farklı şekillerde.

Berraklık -  Doğal halinde şeffaf ve hoş bir parıltıya sahiptir. Karbon dioksit ve su kapanımları barındırır. Kusurları aynı zamanda taşın kimyasal bileşimindeki diğer minerallerin izlerinin varlığı sonucudur. Böylece, kusuru veya kapanımları olmadan tamamıyla tertemiz bir kristala bulmak imkansıza eşdeğerdir. Ancak, bazı gerekli cevher işlemleriyle bu hataları tamamen kapatılamasada en aza indirilir. Kapanımları geometrik desenler halindedir veya doğal katmanlı durumdadır.

Karat ağırlığı - Kuartzın makro kristalin çeşitleri kaba halleriyle büyük boylarda bulunmaktadır, kriptokristalin ise küçük boyurlardadır. Cevherler işlem gördükten ve cilalandıktan sonra farklı karat ağırlığı oluşur. Mücevherde en çok aranan karat ağırlığı 3-6 karat arasıdır. Boncuklar 2mm den 8mm boyutlarda oluşturulur. Süs taşı olarak kullanıldığında, tercih edilen ağırlık 12-14 ct.dır.

Fiyat – Geniş bir oluşumu olması bu cevherin genel seviyedeki insanların cepleri için uygun hale getirir. Genel olarak fiyat karat ağırlığı ve berraklığa göre belirlenir.

Berraklık ve fiyat doğrudan orantılıdır yüksek berraklık (en az kapanımları ve kusurları) daha yüksek fiyat yada tam tersi olacaktır. Benzer orantılılık kavramı fiyat ve karat ağırlığı arasında bulunmaktadır. Karat ağırlığı artışı da taşın fiyatını arttırır. Oyma tek adet taştan yapılan parçalar fiyat açısından çok değerlidir.

Oluşumu – Bu büyüleyici güzellik içinde yeryüzü kabuğunu oluşturan iki element unsurundan oluşur. Silisyum ve oksijen. Bu toprak kabuğunun toplam % 12 sini oluşturur. Çok çeşitli Metamorfik ve volkanik tortul kayaçlar bu kristali tutar. Bu makroskopik kristaller evrensel yatay altıgen prizmaların  pozitif ve negatif rhombohedronlarla altı taraflı piramitleriyle bir kombinasyonu sonucunda oluşur. Doğal madenlerde işlenir.

Kaynağı - Bu mineral büyük miktarda dünyanın çevresinde farklı yerlerde bulunur. Brezilya, Amerika Birleşik Devletleri, Rusya ve bazı Afrika ülkeleri bu kristalin tüm çeşitlerini üretir. Diğer önemli oluşumlar ise – Ametist aynı zamanda Meksika, Uruguay ve Kanada’ dan temin olduğunu. Dumanlı kuvars İsviçre Alpleri ve İskoçya elde edilir. Üstün kalitedeki Akik Superior Gölü bölgesi, Montana, Meksika ve Almanya’da üretilmektedir. Renksiz kuartz veya rock kristal kuvars Birleşik Krallık, İsviçre ve Madagaskar’tan toplanır.

Geliştirilmesi ve Taklitleri – Kuvars çeşitleri geliştirilerek değildir. Sadece bazı taşlar ısıtılırak renk geliştirmeye çalışılır. Çok bol halde bulunmasına rağmen, dünyada sentetik olarak bir çok yerde üretilmektedir. Silis, camsı kristalin formunda olmayan taklidi, imitasyonu olarak satılır. Sentetik kuvars farklı ticari isimler altındada masum alıcıları kandırmak için satılır.

Kullanımı – Antik çağlarda bu taş alet ve silah yapımında kullanıldı. Ve ayrıca birçok yıldır süs taş ve değerli taş olarak kullanıldı. Bu taşın tüm çeşitleri dekoratif amaçlı büyüleyici oyulmuş parçalar yapmak için idealdir. Tek bir taştan yapılan insan ve hayvanların heykelleri sosyetenin zengin bir kesimi tarafından çok değerli bulunmaktadır. Bazı insanlar taşı doğal kaba formundaki halini dekoratif buldu. Taş kesim tasarımcıları bu taştan çarpıcı avize ve abajurlar yaptılar. Şaşırtıcı güzellikte kaseler ve kaplar da kaplar hem pişirme hemde dekorasyon için mutfak eşyaları yapıldı.

Harika güzelliği ve uygun fiyatı onu çok sevilen bir cevher yapar. Renksiz kuvars elmas taklidi olarak yaygın şekilde kullanılır. Diğer çeşitleri de  çok cazip takı öğeler yapmak için kullanılır. Bu süslü mücevherler 14K, 18K veya 21 K sarı altın veya gümüşten yapılmıştır. Beyaz altın ve platin bu metallerin yüksek fiyatlarında ve Kuartz’ın bunların yanındaki düşük değerinden dolayı daha az kullanılır. Bütün kuartz çeşitleri yarı değerli diğer taşlarla çok güzel eşleşir Peridot, opal, rhodonite vb gibi.

Boncuklardan da yaygın etkileyici süsler yapmak için kullanılır. Bunlar tüm boyut ve şekillerde mevcuttur. Birçok kadın günlük kullanımda boncukları gümüş kolye ve bilezikle ile kullanmaktadır. Kolye için ideal uzunluğu 35-40 cm  iken, bileklik için 18-20 cm dir.

Bunlar dışında elektrik parçaları, radyo osilatörler, optik lens, aşındırıcılar ve yapı taşları olarakta kullanılır. Ufak kuvars plakalar saat  ve kol saatleri için kullanılır. Kristal kuvars şifa ve manevi rehberlik etkisi için kullanılır. Falcılar geleceği tahmin için büyük renksiz kristal topu kullanır. Piramitleri ve küreler bu cevherin kullanımıyla yapılan metafizik nesnelerdir.

Önlemler – Bu basit taş sertlik ölçeğine göre 7 Mohs gibi bir değer verir ve zorlu bir taş olarak kabul edilir. Bu nedenle özel önlem ve bakım gerektirir. Bu cevherden yapılmış mücevherler günlük kullanıma uygun değildir, çünkü bu kesinlikte bu taşın yaşam ömrünü azaltacaktır.  Rutine faaliyetlerde dikkat göstermemek için ne sert ne de yumuşaktır. Bu taşıda diğer değerli taşlar ve yarı değerli taşlar gibi şımartmak gerekir.

İnançlar - Bu cevher zihinsel açıklık, duygusal istikrar ve takan kişiye olumlu düşünceler geliştirdiğine inanılıyor. Konsantrasyonu geliştirmeye yardımcı olur. Ayrıca akciğer hastalıkları, deri problemleri, dolaşım sistemi sorunları ve solunum sistemi bozuklukları gibi ruhsal hastalıklarını tedavisinde yardımcı olur. Ağrıların rahatlamasını sağlar ve bağışıklık sistemini güçlendirir.

Kristal kuvars yeryüzü kabuğunda büyük miktarlar halinde bulunur. İnsanlar basit biçimde ulaşabilir. Bu cevhere ulaşabilmek için, alıcıların cebinin şişkin olması gerekmez. Değerli yada yarıdeğerli bir taş alma eğiliminde olanlar uzun sürecen bir tatmin için bu taşı eline geçirmelidir. Cevher sahibine gerçek mutluluğu ve heyecanı sunar. Sadece ona bir şans verin, bence denemeye değer!